Waktu Maghrib Sidharty Taty już samym tytułem odwołuje się do czegoś bardzo mocno zakorzenionego w indonezyjskiej codzienności, tradycji i dziecięcej wyobraźni. To przecież pora modlitwy o zmierzchu, ale też czas, wokół którego narosło wiele ludowych ostrzeżeń. Dzieci mają wrócić do domu przed Maghribem, nie powinny bawić się na zewnątrz, nie powinny lekceważyć głosu dorosłych, bo gdy dzień przechodzi w noc, świat ludzi staje się bardziej podatny na obecność tego, co niewidzialne.
Na tym właśnie opiera się zwięzła, ale bardzo nośna premiera filmu. Waktu Maghrib jest pełnometrażową wersją krótkometrażowego horroru o tym samym tytule z 2016 roku (recenzja tutaj) i zarazem pełnometrażowym debiutem reżyserskim Sidharty Taty. Już sam punkt wyjścia wydaje się idealny dla kina grozy: znany z dzieciństwa zakaz zostaje potraktowany nie tylko jako rodzicielska przestroga, lecz także jako brama do czegoś znacznie mroczniejszego.
Tytuł antologii może przywoływać skojarzenia z nowoczesnym J-horrorem, jednak nie znajdziemy tutaj nagromadzenia gwałtownych efektów grozy, makabrycznych obrazów ani zjaw podobnych do Sadako czy Kayako. Jest to raczej powrót do starszego rozumienia kaidan jako opowieści o tym, co niewytłumaczalne, widmowe i zakorzenione w ludzkich emocjach. Sami recenzenci zwracali uwagę, że określenie „horror” może być mylące: poszczególne części przypominają powolne dramaty psychologiczne, w których nadprzyrodzoność wyrasta z pamięci, żalu, wstydu lub niezaspokojonego pragnienia.
Koreański Salmokji: Whispering Water wykorzystuje właśnie ten pierwotny lęk, łącząc go z miejskimi legendami związanymi z prawdziwym zbiornikiem Salmokji, znajdującym się w powiecie Yesan w Korei Południowej. Miejsce od lat uchodzi za popularny teren wędkarski, ale z czasem obrosło również historiami o niewyjaśnionych zjawiskach, tajemniczych postaciach i duchach pojawiających się w pobliżu wody. Twórcy filmu sięgają więc po przestrzeń, która już sama w sobie budzi niepokój, a następnie wzmacniają jej złowrogą aurę za pomocą motywu zaginionej ekipy i obrazu uchwyconego przez technologię. W rezultacie zwyczajny zbiornik wodny zamienia się w miejsce, gdzie granica między lokalną legendą, zbiorową wyobraźnią a rzeczywistym zagrożeniem zaczyna niebezpiecznie się zacierać.
Każdy kolejny rzut kostką staje się zaproszeniem dla nowego nadprzyrodzonego gościa, a plansza przestaje być zwykłym przedmiotem i zaczyna przypominać portal łączący świat żywych z rzeczywistością zamieszkaną przez niespokojne dusze. Bohaterowie szybko przekonują się, że rozpoczętej gry nie można przerwać według własnego uznania. Muszą przestrzegać jej reguł, mierzyć się z konsekwencjami kolejnych ruchów i przetrwać do świtu, choć z każdą rundą stawka rośnie, a granica między zabawą i śmiertelnym zagrożeniem coraz bardziej się zaciera.
Tytułowy ,,Qorin” w tradycji islamskiej jest duchowym towarzyszem człowieka, często przedstawianym jako dżin, który podąża za nim przez całe życie i może skłaniać go do popełniania złych czynów. W filmie Ginanti Rony motyw ten nie ogranicza się jednak wyłącznie do dosłownej obecności nadprzyrodzonej istoty. Qorin staje się również symbolem ciemnej strony ludzkiej natury – tłumionego gniewu, lęku, zazdrości, poczucia krzywdy oraz pragnień, do których człowiek nie chce, a czasami nawet nie może się przyznać.
Reżyserka wykorzystuje ten motyw, aby opowiedzieć nie tylko o zetknięciu z siłą nadprzyrodzoną, ale również o tym, co dzieje się z człowiekiem poddanym długotrwałej presji, pozbawionym prawa do sprzeciwu i zmuszonym do tłumienia własnych emocji. Qorin od początku zapowiada się więc jako horror, w którym demoniczne zagrożenie splata się z przemocą ukrytą pod pozorami autorytetu, religijności i troski o moralne wychowanie.
