Od Oiwy do Kayako. Kobiecy gniew, przemoc domowa i postać yūrei w serii „Ju-On”.

    W japońskim horrorze kobiecy duch bardzo rzadko jest tylko przerażającym upiorem. Zazwyczaj niesie ze sobą historię przemocy, zdrady, upokorzenia albo krzywdy, której za życia nie dało się wypowiedzieć. Dlatego długie czarne włosy, biała szata i trupia bladość nie są wyłącznie ozdobą gatunkową. To znaki kulturowe, które prowadzą dużo głębiej: do kaidan, teatru kabuki, opowieści o onryō i do postaci kobiety skrzywdzonej, która po śmierci wraca już nie jako bezbronna ofiara, lecz jako siła zdolna naruszyć porządek świata.

Seria Ju-On Takashiego Shimizu wyrasta właśnie z tej tradycji. Kayako Saeki nie pojawia się znikąd. Można ją widzieć jako współczesną krewną Oiwy z Tōkaidō Yotsuya Kaidan, Sadako z Ringu, Okiku z Banchō Sarayashiki i wielu innych kobiecych duchów, które w japońskiej kulturze powracają jako widma przemocy ukrytej w domu, rodzinie, małżeństwie i oczekiwaniach społecznych wobec kobiet.
Shimizu przenosi jednak dawną postać yūrei do zupełnie zwyczajnej, nowoczesnej przestrzeni. W Ju-On nie ma rozpadającej się, ponurej ruiny ani złowrogiego lasu. Jest dom, schody, łazienka, szafa, futon, telefon i telewizor. Wszystko wygląda codziennie, niemal banalnie. I właśnie dlatego groza działa tak mocno. Klątwa rodzi się nie w miejscu „z natury” mrocznym, lecz tam, gdzie powinno być najbezpieczniej.

Folklore (aka Folklor); Indonezja/Japonia/Korea Południowa/Malezja/Singapur/Tajlandia [serial tv]; Sezon 1

       Antologiczny serial grozy Folklore od HBO Asia to jedna z najciekawszych prób przeniesienia azjatyckich legend, wierzeń i lokalnych demonologii na grunt współczesnego horroru telewizyjnego. Produkcja składająca się z sześciu odcinków zabiera widza do różnych zakątków Azji, takich jak: Indonezji, Japonii, Korei Południowej, Malezji, Singapuru i Tajlandii - tworząc fascynującą mozaikę opowieści o duchach, traumach, obsesjach i ludzkich słabościach. To jednak nie tylko zwykła seria strasznych historii. Folklore jest przede wszystkim kulturową podróżą przez lęki zakorzenione głęboko w tradycjach i mentalności poszczególnych społeczeństw.
Każdy odcinek, stworzony przez reżyserów z różnych krajów regionu, eksploruje inne oblicze strachu – od duchów z malezyjskich legend po przeklęte rytuały i rodzinne tajemnice w japońskim wydaniu. Produkcja HBO Asia nie tylko bawi i przeraża, lecz także w subtelny sposób odsłania społeczne lęki oraz moralne dylematy współczesnych społeczeństw. To serial, który łączy folklor z nowoczesną wrażliwością, tworząc wyjątkową mozaikę azjatyckiego horroru.

Pulau Hantu (aka Ghost Island/Wyspa potępionych); Indonezja

    Indonezyjski horror Pulau Hantu w reżyserii Ferry Pei Irawan to jeden z tych remake’ów, które już na starcie muszą zmierzyć się z ciężarem własnej historii. Oryginalne Pulau Hantu z 2007 roku zapisało się w świadomości widzów nie jako szczególnie udany horror, lecz jako część popularnej w Indonezji fali „seksownych horrorów”, gdzie groza była jedynie pretekstem do eksponowania ciał młodych aktorek. Film odniósł komercyjny sukces, przyciągając setki tysięcy widzów i doczekując się kolejnych odsłon, ale jego popularność opierała się raczej na taniej eksploatacji niż jakości. Tym ciekawsze jest, że po siedemnastu latach twórcy zdecydowali się wrócić do tego tytułu i spróbować nadać mu zupełnie nową tożsamość. To przykład współczesnego kina grozy, które próbuje zerwać z łatką taniej eksploatacji i nadać znanej marce zupełnie nowy charakter.
Reżyser Ferry Pei Irawan odchodzi od kampowej estetyki oryginału, stawiając na mroczniejszy klimat, survivalowy charakter opowieści i bardziej emocjonalną historię. Dzięki dusznej atmosferze, niepokojącym zdjęciom oraz silniejszemu akcentowi psychologicznemu, Pulau Hantu staje się czymś więcej niż kolejnym horrorem o nawiedzonej wyspie. To opowieść o stracie, samotności i demonach, które potrafią być groźniejsze od samych duchów.

Motel Acacia; Singapur/Malezja/Indonezja/Filipiny/Chorwacja

     Horror od dawna stanowi nie tylko źródło strachu, ale również narzędzie do opowiadania o społecznych lękach, traumach i wykluczeniu. Motel Acacia z 2019 roku, debiut fabularny Bradley Liew, doskonale wpisuje się w ten nurt kina grozy, które wykorzystuje elementy nadnaturalne do komentowania rzeczywistości. Film balansuje pomiędzy psychologicznym dramatem, body horrorem i mroczną baśnią, tworząc duszną, niepokojącą opowieść o dziedziczeniu przemocy oraz konflikcie między obowiązkiem a człowieczeństwem. Reżyser osadza akcję w tajemniczym motelu przeznaczonym dla imigrantów, gdzie pod pozorem zwyczajnej działalności kryje się coś znacznie bardziej przerażającego. Już od pierwszych scen Motel Acacia buduje atmosferę izolacji i moralnego niepokoju, wykorzystując klaustrofobiczne wnętrza, przytłaczającą ciszę oraz symbolikę zakorzenioną w lokalnym folklorze. To horror powolny, hipnotyczny i niejednoznaczny - taki, który bardziej wnika pod skórę widza, niż straszy prostymi jump scare’ami. Czy jednak w całości naprawdę wyszło tak imponująco, jakby się mogło wydawać? Tu już można polemizować na wielu płaszczyznach...

Dead Feed

     Filipińskie horrory gamingowe od lat wyróżniają się na tle zachodnich produkcji niezwykłym podejściem do grozy. Zamiast polegać wyłącznie na tanich jumpscare’ach, często budują atmosferę niepokoju poprzez wierzenia ludowe, poczucie izolacji i psychologiczne rozpadanie się bohaterów. Dead Feed od SolitaryStudios idealnie wpisuje się w tę tradycję, jednocześnie korzystając z estetyki współczesnych internetowych horrorów i popularności paranormalnych transmisji online. To nie jest zwykła gra o duchach. To opowieść o obsesji, samotności i strachu, który rodzi się nie tylko z ciemności, ale również z samego patrzenia. Punkt wyjścia wydaje się znajomy. Internet pełen jest filmów o łowcach duchów, a kultura streamingu dawno zamieniła paranormalne śledztwa w formę rozrywki.
Ostatnio w wolnej chwili odpaliłam Steam i postanowiłam zapoznać się z tą grą, bo - bądź co bądź - zdobyła bardzo dużo pozytywnych opinii i recenzji. Ja jednak - jak to potocznie się stwierdza - ,,na gębę'' nie daję wiary, więc sama musiałam się przekonać, czy faktycznie tak zachwyca.